Staszek Pyjas (1953 – 1977)

Staszek z BronkiemStudent Uniwersytetu Jagiellońskiego (filologia polska i filozofia), opozycjonista w czasach PRL, inwigilowany przez Służbę Bezpieczeństwa.

Z kolegami ze studiów tworzył nieformalne (a więc nielegalne zdaniem komunistów) kluby dyskusyjne. Organizował spotkania na uczelniach, inicjował działalność opozycyjną. Zbierał podpisy pod petycją do Sejmu o powołanie komisji celem zbadania bezprawnych prześladowań robotników w Radomiu i Ursusie (Czerwiec ’76). Zebrał sto podpisów. Rodzice Pyjasa zostali wezwani przez Dziekana Wydziału Filologii Polskiej UJ, który przekazał, że miał wizytę funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa – ostrzeżono, że z powodu działalności opozycyjnej Pyjasowi grozi niebezpieczeństwo.

7 maja 1977 r. znaleziono go martwego, ze śladami pobicia, w bramie na ul. Szewskiej 7. Kilka dni wcześniej (26 kwietnia 1977) złożył w Prokuraturze zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, ponieważ jego pięciu kolegów otrzymało szkalujące go anonimy („tępić takich sk… wszelkimi sposobami”). Po latach okazało się, że anonimy pisała Służba Bezpieczeństwa… a informacje czerpała od jednego z jego najbliższych przyjaciół – Lesława Maleszki, tajnego współpracownika SB psedonim Ketman, Return, Zbyszek.

Pośmiertnie odznaczony przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Biogram.